جايرو – قسمت ششم

جايروسكپ با تعليق الكترواستاتيكي (Electrostatic Gyro  )

اين جايرو از نوع روتور آزاد بوده و براي تعليق روتور از يك ميدان الكتريكي كه در فضاي خلاء در اطراف روتور ايجاد ميشود ، استفاده ميگردد . روتور كروي شكل بوده و حداقل سطح آن بايد هادي الكتريسيته باشد . روتور از نيروي جاذبه و دافعه بين اجسام باردار استفاده ميكند ، به اين صورت كه در اثر ناهمنامي با روتور و قطبهاي الكتريكي همديگر را جذب ميكنند .  ميدان الكتريكي از طريق يك شبكه خازن كه به بدنه جايرو متصل است ، ايجاد مي گردد و توسط مدارهاي كنترل ، فاصله روتور با صفحات باردار تنظيم ميشود ، به اين صورت كه با تغيير ولتاژ اعمال شده به صفحات مقدار بار آنرا تغيير داده و در نتيجه نيروي اعمال شده به روتور تغيير مي كند . براي خواندن حركتهاي نسبي بين رتور و بدنه ، در اين جايروها از حس كننده هاي نوري استفاده ميشود .  اين جايروها بيشتر در موارد اتصال مستقيم به بدنه متحرك بكار رفته و از مزاياي آنها ميتوان به اصطكاك بسيار ناچيز ، عدم استفاده از طوقه كه باعث جلوگيري از پديده قفل طوقه ها ميشود و امكان حركت دراز مدت با يك تحريك اوليه را نام برد . معايب اين جايروها احتياج به ولتاژ بالا ، مشكل بودن كنترل دقيق مدارهاي الكتريكي و امكان اثر ميدانهاي الكتريكي پراكنده  را نام برد .

جايروسكپ با تعليق مغناطيسي

در اين نوع جايروسكپها از خاصيت نيروي جاذبه و دافعه مغناطيسي براي تعليق روتور استفاده ميگردد . اين كار را به دو روش ميتوان انجام داد .

-     روش اول با استفاده از روتوري با جنس فرومغناطيس : در اين روش روتور كروي شكل بوده و داخل محفظه اي در فضاي خلاء قرار دارد و از آهنرباي الكتريكي براي تعليق روتور استفاده ميشود . چنانچه فاصله روتور نسبت به هريك از قطبهاي آهنربائي برهم خورد ، حس كننده ها اين تغيير فاصله را احساس كرده از طريق مدار كنترلي با تغيير جريان سيم پيچها ، نيروي وارده بر روتور را بنحوي تغيير ميدهند كه روتور به وضعيت صحيح خود باز گردد . براي تشخيص انحرافات بدنه نسبت به محور چرخش از حس كننده هاي نوري ( نظير يك Autocollimator ) استفاده ميشود .

                                         جایروی الکترواستاتیکی

-     در روش دوم رتور بازهم كروي بوده و جنس آن از موادي است كه وقتي خيلي سرد شود ( حدود 265- سانتيگراد) به صورت مافوق هادي درآيد . در اين حالت هيچ مقاومتي در برابر عبور جريان الكتريسيته وجود نداشته و مواد بصورت ضد مغناطيس در مي آيند . يعني ميدانهاي مغناطيسي را دفع ميكنند . بدين ترتيب ميتوان چنين روتوري را در اين شرائط تحت اثر نيروهاي دافعه نسبت به ميدانهاي مغناطيسي نگاه داشت . در اين جايروها براي تبريد از هليوم مايع استفاده ميشود .

ادامه دارد .....

جايرو – قسمت پنجم

جايرو با ياتاقان بلبرينگي

يكي از روشهاي مورد استفاده براي تكيه دادن محورهاي دوار ( شامل محور چرخش و محورهاي طوقه ) استفاده از بلبيرينگ ميباشد . از مزاياي اين تكيه گاهها ميتوان به سادگي ، ارزاني و مقاوم بودن آنها اشاره كرد و عيب اصلي آنها اصطكاك غير قابل كنترل آنها است كه از عوامل مهم ايجاد حركت خودبخودي در جايروها است  . حركتي كه تا حدي پيچيده و غير قابل كنترل ميباشد . عوامل عمده ايجاد اين حركت علاوه بر ماهيت تماس اجزاي متحرك با هم ، عبارت است از مقدار بار شعاعي روي عناصر غلطشي ، سرعت ، روغنكاري و جنس بلبرينگها .

جايروسكپ هاي شناور (Floated Gyroscopes)

براي رفع مشكل ذكر شده در بالا بلبرينگهاي متنوعي طراحي و مورد استفاده قرار گرفته اند ولي يكي از روشهاي مورد استفاده براي خنثي كردن وزن جايرو و در نتيجه كم كردن اصطكاك روي ياتاقانها ، شناور كردن جايرو در سيالي مناسب ميباشد . اين كار بيشتر در جايروهاي يك درجه آزادي ( عموماٌ نوع انتگرالي و نوع مقيد ) صورت ميپذيرد .

اين جايروها از يك روتور كه درون يك محفظه قوطي شكل قرار دارد تشكيل شده است . اين محفظه نسبت به محيط بيرون ايزوله بوده و بنوبه خود درون محفظه ديگري قرار دارد و بين اين دو محفظه سيالي قرار دارد كه محفظه دروني را در خود شناور نگاه ميدارد . روتور در اين جايروها معمولاً يك موتور الكتريكي سنكرون با دور بالا و فركانس400 هرتز ميباشد . وزن مخصوص سيال مورد استفاده بايد بگونه اي باشد كه مجموعه شناور درون آن غوطه ور باشد يعني وزن مخصوص سيال مساوي وزن مخصوص مجموعه دورار باشد .

دقت اين جايروها بسيار بالا يوده و براي حفظ سيال در وضعيت مناسب از نظر لزجت و چگالي نياز به حسگرها و كنترل كننده هاي حرارتي مناسب ميباشد . همچنين براي جلوگيري از اثر ميدانهاي مغناطيس پراكنده بر روي موتور الكتريكي ، از يك حفاظ مغناطيسي در اطراف محفظه بيروني استفاده مييشود .

جايرو با تعليق سيالي ( Fluid Suspension Gyro)

اين جايرو ها جزء جايروهاي روتور آزاد بوده كه در آنها براي تعليق روتور از اجزاي جامد و مكانيكي استفاده نميشود بلكه  يك لايه نازك گاز و يا مايع بكار ميرود . بدليل دقت و حساسيت بالاي اين جايروها از آنها در ناوبري و هدايت موشكهاي بالستيك استفاده ميشود . سيستم تعليق ميتواند هيدروديناميكي و يا هيدرواستاتيكي باشد .

در نوع هيدرو ديناميك فشار سيال كه باعث نگاه داشتن روتور در موقعيت مناسب ميشود ، از طريق دوران خود روتور تامين ميگردد . يعني روتور مانند يك پمپ عمل ميكند و ونياز به محرك جداگانه اي نيست . اشكال اين سيستم اين است كه تا روتور به دور اسمي نرسد سيال داراي فشار مناسب نبوده و در نتيجه روتور داراي تماس سطح به سطح با استاتور است .

در نوع هيدرواستاتيك فشار سيالي كه روتور را در وضعيت مناسب درون استاتور نگاه ميدارد توسط پمپ تامين ميشود كه اين مسئله بر پيچيدگي جايرو مي افزايد .

ادامه دارد .......

جايرو – قسمت چهارم

تقسيم بندي جايروها بر اساس نوع عملكرد

جايروهاي متصل به بدنه (Strap Down Gyro ) :

جايروهائيكه براي اندازه گيري مقدار دوران بكار رفته و معمولاً مستقيم به بدنه آن متصل ميشوند مانند يك جايرو دودرجه آزادي كه به بدنه موشك متصل شده و بسته به موقعيت قرار گرفتن محورها نسبت به محورهاي موشك ميتواند دو حركت از سه حركت موشك را اندازه گيري نمايد ( رول ، ياو ، پيچ  ) . از اين جايروها براي اندازه گيري سرعتهاي دوراني متحرك نيز ميتوان استفاده نمود . براي اينمنظور دو جايرو SDF را عمود بر هم روي پايه اي سوار كرده و آنرا به بدنه متحرك وصل ميكنند . 

جايروهاي نصب شده بر روي پايه ثابت (Stable PlatForm Mounted Gyro) :

اين نوع جايروها عموماً از نوع يك درجه آزادي انتگرالي بوده كه سه عدد از آنها در سه جهت عمود بر هم روي يك جزء پايدار نصب شده و هر جايرو يك امتداد مرجع را تعريف ميكند .

تقسيم بندي جايروها از نظر فركانس ورودي

در اين نوع تقسيم بندي جايروها بر اساس طيف فركانسي حركات ورودي به جايرو به چهار دسته تقسيم ميگردند :

1- جايروهاي هدايت و ناوبري (Guidance and Navigation) :

 اين جايروها در بخش هدايت و ناوبري كاربرد داشته و وظيفه اصلي آنها ايجاد امتدادهاي معين در فضاي اينرسي است  . اين جايروها داراي دقت بالا و قابليت حس كنندگيوروديهاي بسيار ناچيز و كم را دارند و ميزان انحراف آنها بسيار كم ميباشد . موارد استفاده اين جايروها در هواپيماها ، بالگردها ، فضاپيماها و موشكهاي دوربرد ميباشد .

2- جايروهاي كنترل و پايداري (Stabilization and Control) :

وظيفه اين جايروها حس كردن و كنترل حركات زاويه اي متحرك بوده و بهمين منظور قابليت پاسخ دادن به فركانسهاي بالاتري را نسبت به جايروهاي  هدايت و ناوبري دارند و از دقت كمتري برخوردار ميباشند . از كاربرد اين جايروها ميتوان به استفاده از آنها در موشكها و اژدرها جهت كنترل حركات رول و جلوگيري از چرخش اژدر و موشك حول محور خود اشاره كرد .

3-جايروهاي ردگيري و هدف يابي (Tracking and Pointing) :

طيف فركانسهاي ورودي اين جايروها تا 100 هرتز بوده و از آنها ميتوان به عنوان يك مرجع هدف گيري و يا حافظه استفاده نمود . از كاربرد اين جايروها ميتوان  به سيستم هدف يابي و قفل موشكها اشاره  نمود .

4- جايروهاي آناليز اطلاعات پروازي (Flight Data Analysis)  :

از اطلاعات خروجي اين جايروها كه دامنه فركانسي مختلفي بر حسب نياز ميتوانند داشته باشند ، در تجزيه و تحليل اطلاعات پروازي در حين پرواز و يا پس از آن ميتوان استفاده نمود . اين اطلاعات ميتواند بمنظور كنترل مسير متحرك و يا اهدافي نظير تست و كنترل رفتار متحرك پس از طي مسير و يا انجام آزمايش روي يك متحرك آزمايشي بدون سرنشين استفاده نمود .  

ادامه دارد .....

جايرو - قسمت سوم

انواع جایروها

هر متحرک در حالت کلی در فضا داراری 6 درجه آزادی میباشد که شامل 3 حرکت خطی و 3 حرکت دورانی است . در بررسی معادلات حرکت متحرک , حرکتهای خطی برای مرکز ثقل و حرکتهای دورانی حول محورهای متصل به جرم نوشته میشود . همانگونه که قبلاً گفته شد در یک جایروسکپ معمولاً حرکت روتور حول مرکز ثقل آن است که این نقطه در فضای اینرسی ثابت نگاه داشته میشود . بدین ترتیب درجه آزادی در یک جایروسکپ عبارت است از تعداد حرکتهای دورانی مستقلی که روتور بجز حرکت چرخشی خود نسبت به بدنه جایرو میتواند داشته باشد . به عبارت دیگر درجه آزادی جایروسکپ تعداد حرکات دورانی مستقلی است که محور دوران روتور میتواند داشته باشد . با آنچه گفته شد هر جایروسکپ تنها میتواند دارای دو درجه آزادی باشد .

جایروسکپ دو درجه آزادی( (Tow Degree Of Freedom Grro (2DF Gyro)

در این نوع جایرو , محور دوران میتواند دارای دو حرکت دورانی مستقل باشد . این جایروها را جایرو دو محوره (Two Axis Gyro –TAG) و یا جایرو سه بدنه ای (Tree Frame Gyro ) نیز میگویند . 

جایروهای دو درجه آزادی بر اساس نوع تکیه گاهها , نحوه قرار گرفتن روتور و موارد دیگر به دسته های مختلفی تقسیم میگردند .

                                        جايرو با دو درجه آزادي

جایروهای طوقه ای Gimbaled Gyro

جایروهائیکه در شروع کار مانند شکل بالا دارای سه محور چرخش  , محور طوقه داخل و خارج عمود بر هم باشند . در جایروهای طوقه ای دقیق عمود بودن محورها برهم تا پایان کار با دقت بسیار بالائی حفظ میشود . در این نوع جایرو تکیه گاهها میتوانند بلبرینگی و یا یاتاقان گازی  باشند

جایروی روتور آزاد Free-Rotor Gyro

در این جایرو روتور در یک میدان نیرو به طور معلق در فضا حفظ میشود و هیچگونه تکیه گاه مکانیکی وجود ندارد . این میدان میتواند بطور الکتریکی , مغناطیسی و یا بوسیله یک سیال ایجاد گردد . نمونه بارز این جایرو کره زمین میباشد که توسط میدانهای مختلف جاذبه به حالت تعلیق  در آمده است .

جایروی جابجائیPosition or Displacement Gyro

نوعی از جایروهای دودرجه آزادی که برای اندازه گیری دورانهای یک متحرک به کار میرود .

جایروی آزاد Free Gyro 

نوعی از جایروهای دودرجه آزادی که به محور چرخش آن هیچگونه گشتاور خاصی وارد نگردد . در این جایرو امتداد محور چرخش در فضای اینرسی همواره ثابت باقی میماند . لازم بذکر میباشد که داشتن این جایرو عملا غیر ممکن است چون بطور صد در صد نمیتوان محور چرخش را از اثر گشتاورهای خارجی برکنار دانست .

جایروهای یک درجه آزادی (Single Degree of Freedom Gyro – SDF gyro )

در این جایروها روتور غیر از حرکت چرخشی حول محور خود تنها میتواند حول یک امتداد دیگر نسبت به بدنه دوران کند . این جایروها با نامهای جایروی تک محوره ( Single Axis Gyro  ) و دو بدنه ای (Two Frame Gyro  ) نيز خوانده میشوند . این جایروها به سه دسته زیر تقسیم بندی میشوند :

الف – جایروهای سرعتی (Rate Gyro )

ب- جایروهای انتگرالی (Integrating Gyro  )

پ – جایروهای نا مقید (Unrestrained Gyro  ) يا جايروي يك یک در جه آزادی از نوع جابجائی (SDF Displacement Gyro  )

ادامه دارد ...............

منبع : کتاب جایرو و نقش آن در سیستمهای و ناوبری

جایرو - قسمت دوم

كلمه جايروسكوپ واژه اي يوناني است كه از دو بخش Gyro به معني دوران و Scope به معناي نشان دادن تشكيل شده است كه معناي تحت اللفظي دوران نما ميباشد .

 جايروسكوپ عضو اصلي سيستمهاي هدايت اينرسي است و عمدتاً براي اندازه گيري مقدار دوران ، سرعت دوران و ايجاد محورهاي مختصات مرجع در وسائل نقليه هوايي ، فضائي و دريايي ( نظير هواپيماهها ، موشكها ، ماهواره ها ، كشتيها ، زيردريائيها و .. .) بكار ميرود .

عضو اصلي جايروسكپهاي مكانيكي يك ديسك گردان يا روتور ميباشد كه معمولاً با سرعت بسيار بالائي حول محور تقارن خود دوران ميكند و در اثر اينرسي جرم دوار  ، اندازه حركت زاويه اي نسبتاً بزرگي ايجاد ميگردد . طبق اصل بقاي اندازه حركت زاويه اي ، روتور سعي دارد جهت خود را همواره در فضا حفظ كند . بنابراين اگر سيستمي فراهم نمائيم كه روتور در طوقه هاي معلقي قادر به چرخش حول محور خود باشد ، به نحوي كه گشتاور خارجي به آن وارد نگردد و جايرو بر روي يك وسيله نقليه نظير كشتي سوار شده باشد ، در اينصورت عليرغم تمام حركتهاي وسيله نقليه ، محور چرخش روتور در فضاي اينرسي همواره به جهت ثابتي اشاره ميكند و موقعيت خود را در چنين فضائي ثابت نگاه ميدارد .

از آنچه گفته شد  كاربرد جايرو در سيستمهاي هدايت و كنترل بخوبي آشكار ميگردد . با استفاده از جايرو ميتوان جهت و يا محورهاي ثابتي را براي وسيله نقليه تعريف كرد كه هرگونه حركت زاويه اي وسيله مورد نظر نسبت به اين محورها سنجيده ميشود . همچنين ميتوان به كمك شتاب سنجها ، پارامترهاي ديناميكي خطي وسيله نقليه مانند شتاب ، سرعت و تغيير مكان را نسبت به مبدائي معين و در جهتي خاص بدست آورد .

نكته اي كه حائز اهميت ميباشد اين است كه براي ايجاد يك اندازه حركت زاويه اي نسبتاٌ بزرگ بايد سرعت روتور را به مقدار قابل توجهي بالا ببيريم . بسته به نوع كاربرد جايرو روشهاي مختلفي براي ايجاد اين سرعت بالا وجود دارد . بعنوان مثال در جايروهاي مورد استفاده تسليحات نظير موشك و اژدر دور روتور جايرو بايد در كوتاهترين زمان ممكن به مقدار مورد نظر افزايش يابد در حاليكه در جايروهاي مورد استفاده در كشتيها نياز به اين امر نميباشد . از روشهاي مورد استفاده در تامين سرعت اوليه روتورها ميتوان به موارد ذيل اشاره كرد :

-         استفاده از موتور الكتريكي ( در اين موتورها براي ايجاد انداره حركت بيشتر روتور در بيرون استاتور قرار دارد .)

-     استفاده از محرك نخي و يا تسمه اي كه در آن نخ و يا تسمه به دور روتور پيچيده شده با كشيده شدن سريع نخ ، روتور به دوران در مي آيد ( مورد استفاده در موشكهاي برد كم)

-     استفاده از انرژي پتانسيل گاز تحت فشار . در اين نوع محرك گاز يا هواي تحت فشار در تماس با پره هاي تعبيه شده روتور را به حركت درآورده و با رسيدن به دور مورد نظر توربين از روتور جدا ميگردد . ( نظير جايرو هاي مورد استفاده در موشكهائي نظير موشك تاو و تعدادي از اژدرها)

-     استفاده از نيروي فنر  . در اين روش سرعت دوران روتور با انرژي حاصل از كوك كردن يك فنر در زمان كوتاهي به مقدار مورد نظر رسيده و در ادامه دوران روتور توسط محرك الكتريكي انجام ميشود .

-         استفاده از چاشني انفجاري

ادامه دارد . ....  

جایرو

مقدمه

جایرو چیست ؟ جایروها چگونه عمل میکنند ؟ انواع جایروها کدامند ؟

قبل از پاسخ دادن به این سوالات نیاز داریم تا با پاره ای تعاریف آشنا گردیم  . اصطلاح ناوبری را بارها شنیده اید . همانگونه که میدانید ناوبری (Navigation) عبارت است از پیدا نمودن نقطه فعلي برای هر شیئ متحرک , از هواپیما و کشتی گرفته تا موشک و حتی انسان . روشهای ناوبری مختلفی وجود دارد که از آن میان میتوان به ناوبری نجومی , ناوبری رادیوئی و ...  اشاره نمود . یکی از روشهای ناوبری متداول روش ناوبری اینرسی ( Inertial Navigation)  میباشد . در این روش موقعیت متحرک با استفاده از متغیرهای اینرسی شیئ نظیر سرعت و شتاب مشخص میگردد . این کمیتها بوسیله سنسورهای اینرسی (Inertial Sensors)  اندازه گیری میشوند . در حالت کلی یک سیستم هدایت اینرسی (Inertial Guidance ) شامل جایروسکپها و شتاب سنجهائی (Accelerometers) است که بر روی یک پایه ثبات اینرسی (Inertial Platform) نصب میگردند . برای اندازه گیری کمیتهای ذکر شده نیاز به یک دستگاه مختصات مرجع میباشد .

 در حقیقت وظیفه جایروسکپ ها ایجاد یک دستگاه مختصات مرجع میباشد و شتاب سنجها شتاب متحرک را در امتداد محورهای این دستگاه مختصات انداره گیری میکنند . چنانچه یک بار از شتاب انتگرال گیری کنیم سرعت و با انتگرالگیری مجدد موقعیت متحرک بدست خواهد آمد . حال با مقایسه  اطلاعات بدست آمده از خروجی یک مجموعه ناوبری اینرسی با اطلاعات اولیه میتوانیم سیستم مورد نظر را هدایت نمائیم که این هدایت را هدایت اینرسی گویند . امروزه سیستمهای هدایت اینرسی در سطح گسترده ای مورد استفاده قرار میگیرد مانند هدایت هواپیماها , کشتیها , زیردریائیها , موشک های بالستیک , وسائل نقلیه فضائی , ماهواره ها و ...

همانگونه که گفته شد از دستگاههای مختصات مختلفی در امر هدایت اینرسی میتوان استفاده نمود که از ان میان میتوان به موارد زیر اشاره نمود :

دستگاه مرجع ناوبری محلی (Local Navigation Frame) كه سه محور عمود بر هم ان عبارتند از :

محور اول : در جهت شمال حقيقي ، محور دوم : در جهت شرق – غرب و محور سوم در جهت قائم مكان

دستگاه مرجع متصل به بدنه ( Body Frame) كه سه محور عمود بر هم ان عبارت است از :

محور اول : در راستاي طولي متحرك با نام محور رول (Roll Axis) محور دوم : در راستاي عرضي متحرك با نام محور پيچ (Pitch Axis) و محور سوم : در راستاي عمود بر دو محور اول و دوم با نام محور ياو (Yaw axis) 

دستگاه مختصات متصل به زمین (Earth Fram) كه سه محور عمود بر هم ان عبارت است از :

محور اول : موازي محور چرخش زمين ، محور دوم : عمود بر صفحه نصف النهار مبداء ( كه از گرينويچ ميگذرد) و محور سوم : موازي فصل مشترك دو صفحه نصف النهار مبداء و صفحه دايره استوا .

وضعيت دستگاه مختصات مرجع متصل به بدنه متحرك نسبت به دستگاه مرجع ناوبري محلي براي تعيين موقعيت متحرك كافي است به اين ترتيب كه زاويه هدينگ متحرك نسبت به جهت شمال و دو زاويه رول و پيچ آن نسبت به محور قائم محلي اندازه گيري ميشود .

همچنين چنانچه وضعيت دستگاه ناوبري محلي نسبت به دستگاه مرجع متصل به زمين معلوم باشد در اينصورت وضعيت متحرك بر حسب طول و عرض جغرافيائي معين ميگردد .

 ادامه دارد .....

مرجع : ژيروسكوپ و نقش آن در سيستمهاي هدايت و كنترل ( انتشارات مجتمع تحقيقاتي صنعتي يا مهدي(عج)

ECDIS چيست ؟

EDCIS مخفف Electronic Chart Display and Information System  و به معني سيستم  اطلاعات و  نمايشگر نقشه الكترونيك ميباشد .  اين سيستم يك سيستم اطلاعات ناوبري ميباشد كه اگر به حسگرهائي نظير سيستم موقعيت ياب جهاني (GPS) و جايرو متصل گردد قابليت نمايش موقعيت لحظه اي كشتي و اعلام اخطار ضد تصادم با كف را دارد . همچنين اگر اين سيستم به يك رادار آرپا متصل گردد قادر به اعلام اخطار ضد تصادم با ديگر شناورها  نيز ميباشد  . سيستم EDCSI توسط سازمان دريانوردي جهاني (IMO ) بعنوان جايگزين نقشه هاي كاغذي مورد قبول واقع گرديده و كشتيهاي مجهز به اين سيستم ديگر نيازي به نقشه هاي كاغذي ندارند . لازم بذكر ميباشد كليه كشتيهائي كه از اين سيستم بهره برداري نميكنند  بر اساس قوانين كنوانسيون سولاس ملزم به  همراه داشتن نقشه هاي كاغذي مربوط به سفر خود ميباشند .

بخشهاي تشكيل دهنده ECDIS

اين سيستم متشكل از سه بخش اصلي ميباشد . 1) داده هاي نقشه الكترونيكي رسمي كه اصطلاحاً نقشه ناوبري الكترونيكي يا (ENC-Electronic Navigation Chart) خوانده ميشود . 2) سخت افزا ( رايانه ، نمايشگر و ....) 3) نرم افزار ( براي قرائت نقشه ها و نمايش آنها بر روي صفحه نمايشگر )

ENC چيست ؟

ENC  در حقيقت يك بانك اطلاعاتي است . بانكي كه اطلاعات كليه نقشه ها بر اساس مشخصات و استانداردها سازمان جهاني هيدروگرافي (IHO) در آن نگهداري ميگردد .

چگونه اين سيستم به ايمني دريانوردي كمك ميكند ؟

ECDIS با بهره گيري از يك سيستم موقعيت ياب لحظه اي نظير GPS قادر به بهبود دقت موقعيت يابي كشتي بطور پي.سته و در شرائط جوي مختلف ميباشد . اين عمل شناورها را قادر ميسازد تا صورت احتمال بروز تصادم با كف مسير خود را تغيير دهند . اين سيستم يك ابزار ناوبري قوي براي دستيابي به  اطلاعات لحظه اي در خصوص موقعيت دقيق شناور بوده  و با توجه به اينكه بصورت 24 ساعته ، در شب و روز و در كليه شرائط جوي قابل بهره برداري ميباشد به دريانوردان قابليت اطميناني خوبي را خصوصاً هنگام دريانوردي در آبهاي كم عمق ميدهد . بهره گيري از سيستم اخطار ناوبري ENC همراه با ECDIS باعث جلوگيري از  برخورد شناورها با كف دريا و يا با يكديگر گرديده و ايمني لازم براي دريانوردان و محيط دريانوردي را فراهم مي آورد .  

رقص باد

نغمه شوق پرستوهاي شاد

نرم نرمك ميرسد اينك بهار

خوش بحال روزگار

سال نو بر تمامي ايرانيان مبارك باد

سیستم شناسائی اتوماتیک - قسمت دوم

سیستم AIS چگونه کار میکند ؟

این سیستم مشتمل بر یک  فرستنده  VHF ، دو گیرنده VHF TDMA (Time Division Muktiple Access) ، یک گیرنده VHF DSC ، سیستم های استاندارد ارتباطات مخابرات الکترونیکی دریایی و سنسورهای مربوطه میباشد . موقعیت و اطلاعات زمانی عموماً توسط یک گیرنده  سیستم کمک ناوبری ماهواره ای نظیر GPS ( مشتمل بر یک گیرنده GNSSفرکانس متوسط جهت دستیابی به موقعیت دقیق در آبهای ساحلی و سرزمینی) به سیستم اعمال میگردد . دیگر اطلاعاتی که توسط سیستم AIS پخش میگردد ، بصورت الکترونیکی از دیگر تجهیزات موجود در روی کشتی و از طریق سیستمهای ارتباطی استاندارد موجود دریافت میگردد . اطلاعات هدینگ ، مسیر و سرعت نسبت به کف عموماً در تمام کشتیهای مجهز به سیستم AIS وجود دارد . اطلاعات دیگری نظیرزوایای  رول ، پیچ و هیل ، سرعت چرخش ، مقصد و ETA نیز باید به سیستم تغذیه گردد .

فرستنده صوتی AIS صرف نظر از اینکه کشتی در آبهای ساحلی ، سرزمینی و یا آبهای آزاد باشد بصورت داخلی و بطور مداوم کار میکند . فرستنده ها از مدولاسیون 9.6 kb GMSK FM  روی کانالهای 25 و یا 5/12 کیلو هرتز استفاده میکنند . هرچند تنها یک کانال رادیو برای این منظور مورد نیاز میباشد ولی هر ایستگاه روی دو کانال رادیویی اقدام به ارسال و دریافت مینماید و این امر بمنظور جلوگیری از مشکلات ناشی از تداخل و همچنین جهت امکان پذیر شدن انتقال بین کانالها جهت جلوگیری از ازدست دادن ارتباط با دیگر کشتیها میباشد .

برد این سیستم مشابه دیگر تجهیزات که در باند فرکانسی VHF کار میکنند میباشد و ذاتاً بستگی به ارتفاع آنتن دارد . با توجه به آنچه ذکر گردید انتظار میرود برد این دستگاه بین 20 الی 30 مایل باشد که با بهره گیری از ایستگاههای تکرار کننده میتوان این برد را افزایش داد .

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید به لینک زیر مراجعه کنید .

Automatic Identification Systems

علاقه مندان  میتوانند شماتیک دیاگرام یک سیستم AIS را از آدرس زیر دانلود نمایند 

AIS Schematic